De tentoonstelling PRUNE – abstracting reality richt zich op de complexe maar intrigerende relatie tussen realisme en abstractie in hedendaagse fotografie. In de tentoonstelling wordt alleen fotografisch werk getoond dat daadwerkelijk gebaseerd is op de zichtbare werkelijkheid, maar deze werkelijkheid zo weergeeft dat er in meer of mindere mate sprake is van een abstrahering. De foto’s worden dan ook allereerst gewaardeerd om de abstracte, formele kwaliteiten zoals vorm, kleur en compositie. Pas in tweede instantie herkent de kijker het onderwerp dat door het werk wordt weergegeven. Dan wordt de kijker zich bewust van een achterliggend verhaal en een door de fotograaf gehanteerd concept. Veelal dwingt de informatie op het onderschrift de kijker zich op een hernieuwde manier te verhouden tot het werk.
Dit uitgangspunt benadrukt dat er bij fotografie altijd sprake is van een abstractie van de werkelijkheid en dat er vaak een achterliggend verhaal is dat zich pas indirect laat kennen.

Foto: Lisa Oppenheim

PRUNE – abstracting reality heeft een wereldprimeur door de presentatie van American Landscapes, de nieuwste, nooit eerder getoonde serie van Adam Broomberg & Oliver Chanarin. Uitzonderlijk ook is de opname van werk uit de recente serie Cassini van Thomas Ruff. Ook deze werken zijn nooit eerder in Nederland getoond. Verdere deelnemers aan de tentoonstelling zijn Roger Ballen, Walead Besthy, Lisa Oppenheim, Julian Faulhaber, Luke Gilford, Idris Khan, Horacio Salinas en Elliott Wilcox. De tentoonstelling is samengesteld door gastcurator Kathy Ryan, directeur fotografie van The New York Times Magazine, in nauwe samenwerking met Foam.

Foto: Elliott Wilcox

Het beeld dat op een foto wordt getoond kan nooit simpelweg gelijkgesteld worden aan de werkelijkheid dat het representeert. In zekere zin toont de foto voornamelijk een abstractie van deze werkelijkheid. Toch heeft de fotografie voor velen een directe relatie met de zichtbare realiteit en kan daarom gebruikt worden voor vele doeleinden: om iets te zeggen over die werkelijkheid, voor journalistieke doeleinden of zelf als ondersteunend materiaal bij een rechtszaak.
Toch is fotografie voor velen, al vanaf het begin van de fotografiegeschiedenis, ook het medium bij uitstek om zich te richten op die spanning tussen werkelijkheid en abstractie. Sommigen richtten zich daarbij op pure vormoefeningen, andere behielden bewust een herkenbare, maar zeer gedoseerde mate van realisme.

Foto: Broomberg and Chanarin

De laatste tijd zijn er steeds meer hedendaagse fotografen en beeldend kunstenaars die zich concentreren op deze spanning tussen abstractie en realiteit die zo eigen is aan de fotografie. Sommige komen tot vormen van abstractie door het specifiek gebruik van kadrering bij het vastleggen van een onderwerp. Anderen gaan veel verder en bewerken het op de werkelijkheid gebaseerde materiaal zodanig dat een directe identificatie met het onderwerp steeds moeilijker wordt.
Ook de inhoudelijke gronden waarom binnen fotografisch werk steeds vaker gebruik wordt gemaakt van uiteenlopende vormen van abstrahering zijn uiterst divers: van een bewustzijn dat fotografie überhaupt slechts in zeer beperkte mate iets kan zeggen over de huidige complexe werkelijkheid tot een kritiek op een sterk gedigitaliseerde beeldcultuur waarin beelden feitelijk terug te brengen zijn tot abstracte data.

Deze tentoonstelling wordt mogelijk gemaakt dankzij ondersteuning van de Mondriaan Stichting.

PRUNE – abstracting reality is van 18 september t/m 9 december 2009 te zien in Foam_Fotografiemuseum Amsterdam.

Open dagelijks van 10.00-18.00 uur, do/vrij 10.00-21.00.
Entree: € 7,50 / info: 020 5516500 / www.foam.nl